آموزش و اخلاق در پرستاری
Education and Ethics In Nursing ISSN: 2322-5300

تأثیر آموزش پذیرش و تعهد بر ناهماهنگی شناختی و تعارضات زناشویی با میانجیگری طرح‌واره‌های ناسازگار در زنان پرستار شهر سنندج

https://doi.org/10.22034/ethic.2025.2070593.1195
دوره 14، شماره 2
مهر 1404
صفحه 194-204
آموزش و اخلاق در پرستاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل

نویسندگان

سوما مرادی 1
محمد اسماعیل ابراهیمی 2

1 کارشناس ارشد مشاوره خانواده ، گروه روانشناسی، روانشناسی واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی، روانشناسی واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

چکیده
مقدمه: تعارضات زناشویی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده سلامت روانی و رضایت زناشویی پرستاران است و می‌تواند با ناهماهنگی شناختی و طرح‌واره‌های ناسازگار تشدید شود. از سوی دیگر، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با افزایش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی می‌تواند به کاهش این مشکلات کمک کند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر ناهماهنگی شناختی و تعارضات زناشویی با میانجی‌گری طرح‌واره‌های ناسازگار در زنان پرستار شهر سنندج انجام شد.
روش کار: روش پژوهشی نیمه تجربی و در قالب یک طرح پیش‌آزمون- پس آزمون و پیگیری ۱ ماهه با گروه کنترل بود. جامعه مورد نظر در این پژوهش کلیه‌ی زنان پرستار شاغل بیمارستان‌های شهر سنندج در سال 1403 بودند که از این جامعه تعداد 32 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 16 نفره جایگزین شدند که در طول مداخله گروه‌ها به 15 نفر تقلیل یافت. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه برانگیختگی و کاهش ناهماهنگی شناختی هارمون جونز، پرسشنامه‌ تعارضات زناشویی ثنایی و فرم کوتاه پرسشنامه طرح‌واره یانگ استفاده شد و جلسات آموزش تئوری انتخاب طی 8 جلسه گروهی در گروه‌ مداخله اجرا شد و برای گروه کنترل هیچ مداخله‌ای انجام نشد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس آمیخته و با نرم افزار SPSS-25 استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد تأثیر معناداری بر کاهش تعارضات زناشویی (53/35 = F، 23/1 = df، 01/0 p <، 426/0 η² =) و ناهماهنگی شناختی (85/57 = F، 55/1 = df، 01/0 p <، 543/0 η² =) دارد. اثر این آموزش تا مرحله پیگیری نیز پایدار بود. یافته‌ها حاکی از آن است که آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند با کاهش طرح‌واره‌های ناسازگار، به بهبود روابط زناشویی و هماهنگی شناختی زنان پرستار کمک کند.
نتیجه‌گیری: با بر اساس یافته‌ها، آموزش گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد دارای پتانسیل مؤثری برای کاهش تعارضات زناشویی و ناهماهنگی شناختی در میان زنان پرستار است. بنابراین، پیشنهاد می‌شود واحدهای مشاوره و بهداشت روان بیمارستان‌ها از این رویکرد برای ارتقای سلامت روان و رضایت زناشویی پرستاران بهره گیرند. همچنین برگزاری کارگاه‌های منظم ACT برای پرستاران متأهل می‌تواند به افزایش تاب‌آوری هیجانی، کاهش فرسودگی شغلی و بهبود کیفیت روابط خانوادگی آنان کمک کند. انجام پژوهش‌های آتی با حجم نمونه بیشتر، دوره‌های پیگیری طولانی‌تر و بررسی سایر متغیرهای میانجی (مانند ذهن‌آگاهی و تنظیم هیجان) نیز توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

آموزش پذیرش و تعهد
ناهماهنگی شناختی
تعارضات زناشویی
طرح‌واره‌های ناسازگار
پرستار
موضوعات

عنوان مقاله English

The Effect of Acceptance and Commitment Training on Cognitive Dissonance and Marital Conflicts Mediated by Incompatible Schemas of Female Nurses

نویسندگان English

Soma Moradi 1
Mohammad Esmaeil Ebrahimi 2
1 Master of Family Counseling, Department of Psychology, Hamadan Branch of Psychology, Islamic Azad University, Hamadan, Iran
2 Associate Professor, Department of Psychology, Hamadan Branch of Psychology, Islamic Azad University, Hamadan, Iran
چکیده English

Introduction: Marital conflicts affect the mental, physical, and family health of nurses. Therefore, the present study aimed to investigate the effectiveness of group training based on acceptance and commitment on cognitive dissonance and marital conflicts mediated by incompatible schemas of female nurses in Sanandaj.
Method: The research method was semi-experimental and in the form of a pre-test-post-test design and a 1-month follow-up with a control group. The target population in this study was all female nurses working in hospitals in Sanandaj in 1403. From this population, 36 people were selected through purposive sampling and randomly assigned to two groups of 18 people, which was reduced to 15 people during the intervention. To collect data, Harmon Jones Arousal and Cognitive Dissonance Reduction Questionnaire, Binary Marital Conflict Questionnaire and Young Schema Questionnaire Short Form were used, and choice theory training sessions were implemented in 8 group sessions in the intervention group, and no intervention was performed for the control group. Covariance analysis test was used with SPSS-25 software to analyze the data.
Findings: The results showed that acceptance and commitment training had an effect on cognitive dissonance (f = 35.53; df = 1.23; sig = 0.01) and its effect size was 0.426, as well as acceptance and commitment training on marital conflicts (f = 57.08; df = 1.55; sig = 0.01) and its effect size was 0.543, and this effect continued until follow-up.
Conclusion: According to the findings, group training based on acceptance and commitment therapy has the potential to reduce cognitive dissonance and marital conflicts in female nurses in Sanandaj.

کلیدواژه‌ها English

  • acceptance and commitment training
  • cognitive dissonance
  • marital conflicts
  • maladaptive schemas
  • nurse
1.Joseph B, Joseph VK, Rajan SK. Effectiveness of Couple Interventions in Marital Distress: A Systematic Review and Meta-Analysis. Iran J Public Health. 2025 Jan;54(1):112-123. doi: 10.18502/ijph.v54i1.17581. PMID: 39902350; PMCID: PMC11787838.
2.Hadian Hamedani K, Majzoobi MR, Forstmeier S. The relationship between perfectionism and marital outcomes: a systematic review and meta-analysis. Front Psychol. 2024 Dec 10;15:1456902. doi: 10.3389/fpsyg.2024.1456902. PMID: 39720691; PMCID: PMC11666362.
3.Bruce MJ, Chang A, Evans L, Streb M, Dehon J, Handal PJ. Relationship of Conflict, Conflict Avoidance, and Conflict Resolution to Psychological Adjustment. Psychol Rep. 2024 Oct;127(5):2324-2333. doi: 10.1177/00332941221146708. Epub 2022 Dec 15. PMID: 36520593.
4.Bucsea O, Flora D, Browne DT, Prime H. Reciprocal processes linking marital conflict and sibling relationship challenges during the COVID-19 pandemic. J Fam Psychol. 2025 Apr 7. doi: 10.1037/fam0001336. Epub ahead of print. PMID: 40193431.
5.Dehghanidowlatabadi S, Pallathadka H, Ismail SM, Abdullaev D, Ibrahim FM, Prasad K. Moderating Effect of Interpersonal Mindfulness Between Marital Conflict and Marital Intimacy Among Iranian Married Individuals. Brain Behav. 2025 Mar;15(3):e70392. doi: 10.1002/brb3.70392. PMID: 40022278; PMCID: PMC11870819.
6.Wilson SJ, Syed SU, Yang IS, Cole SW. A tale of two marital stressors: Comparing proinflammatory responses to partner distress and marital conflict. Brain Behav Immun. 2024 Jul;119:898-907. doi: 10.1016/j.bbi.2024.05.003. Epub 2024 May 6. PMID: 38718908.
7.Lopez-Ixta ZT, Guerra-Reyes L, Dennis B, McManus P, Greene A. Marital Conflict and Healthy Dietary Habits Among Preschoolers: A Study of the Experience of Coupled Women in Urban Mexico. Ecol Food Nutr. 2024 Jul-Aug;63(4):406-434. doi: 10.1080/03670244.2024.2366896. Epub 2024 Jun 18. PMID: 38889357.
8.Ho WC. Explaining the prevalence of marital conflict: conceptual bifurcation and sociological explanations. Front Sociol. 2025 Jan 31;10:1490385. doi: 10.3389/fsoc.2025.1490385. PMID: 39959451; PMCID: PMC11825742.
9.Reddy VD, Arya S. Psycholegal issues in marital conflict. Ind Psychiatry J. 2024 Aug;33(Suppl 1):S206-S209. doi: 10.4103/ipj.ipj_336_23. Epub 2024 Aug 27. PMID: 39534159; PMCID: PMC11553630.
10.  Rakhshani T, Amirsafavi M, Motazedian N, Harsini PA, Kamyab A, Jeihooni AK. Association of quality of life with marital satisfaction, stress, and anxiety in middle-aged women. Front Psychol. 2024 Sep 3;15:1357320. doi: 10.3389/fpsyg.2024.1357320. PMID: 39291177; PMCID: PMC11405199.
11.  Lehr SA, Saichandran KS, Harmon-Jones E, Vitali N, Banaji MR. Kernels of selfhood: GPT-4o shows humanlike patterns of cognitive dissonance moderated by free choice. Proc Natl Acad Sci U S A. 2025 May 20;122(20):e2501823122. doi: 10.1073/pnas.2501823122. Epub 2025 May 14. PMID: 40366689; PMCID: PMC12107184.
12.  Connor J, Flenady T, Dwyer T, Massey D. Acknowledging: A classic grounded theory explaining how nurses' employ clinical judgement when complying with early warning system protocols. Int J Nurs Stud. 2025 Mar;163:104989. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2024.104989. Epub 2024 Dec 25. PMID: 39813890.
13.  Ayaz NP, Sherman DW. The Similarities and Differences of Nurse-Postoperative Patient Dyads' Attitudes, Social Norms, and Behaviors Regarding Pain and Pain Management. J Perianesth Nurs. 2024 Oct;39(5):795-801. doi: 10.1016/j.jopan.2023.12.010. Epub 2024 Mar 26. PMID: 38530678.
14.  Levin ME, Krafft J, Twohig MP. An Overview of Research on Acceptance and Commitment Therapy. Psychiatr Clin North Am. 2024 Jun;47(2):419-431. doi: 10.1016/j.psc.2024.02.007. Epub 2024 Mar 21. PMID: 38724128.
15.  Schumacher LM, Miller N, Jennings EL, Chabria R, Butryn ML. Acceptance and Commitment Therapy for Obesity. Curr Obes Rep. 2025 May 10;14(1):41. doi: 10.1007/s13679-025-00634-y. PMID: 40346295; PMCID: PMC12064586.
16.  Marchese SH, Naftaly JP, Pandolfino J. Acceptance and commitment therapy for the treatment of irritable bowel syndrome and inflammatory bowel disease: a narrative review. Transl Gastroenterol Hepatol. 2024 Jun 24;9:43. doi: 10.21037/tgh-24-10. PMID: 39091663; PMCID: PMC11292080.
17.  Twohig MP, Seydavi M, Capel LK, Levin ME, Akbari M. Scoping Review of Acceptance and Commitment Therapy for Obsessive-Compulsive Disorder in Iran. J Cogn Psychother. 2024 Jul 11;38(3):211-226. doi: 10.1891/JCP-2023-0009. PMID: 38991742.
18.  Aravind A, Agarwal M, Malhotra S, Ayyub S. Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Mental Health Issues: A Systematic Review. Ann Neurosci. 2024 Dec 18:09727531241300741. doi: 10.1177/09727531241300741. Epub ahead of print. PMID: 39703872; PMCID: PMC11653371.
19.  Nakagawa, T.; Koan, I.; Chen, C.; Matsubara, T.; Hagiwara, K.; Lei, H.; Hirotsu, M.; Yamagata, H.; Nakagawa, S. Regular Moderate- to Vigorous-Intensity Physical Activity Rather Than Walking Is Associated with Enhanced Cognitive Functions and Mental Health in Young Adults. Int. J. Environ. Res. Public Health 2020, 17, 614. https://doi.org/10.3390/ijerph17020614
20.  Harmon-Jones E, Harmon-Jones C. Individual differences in dissonance arousal/reduction relate to physical exercise: Testing the action-based model. PLoS One. 2022 Oct 13;17(10):e0275990. doi: 10.1371/journal.pone.0275990. PMID: 36228024; PMCID: PMC9560602.
21.  Zare H, SafariNia, Rezaee. Comparison of metacognitive learning strategies, perfectionism and cognitive arousal between top rankings and other candidates for university entrance exams. Knowledge and Research in Applied Psychology.2017;14(51):53-63. [Persian]
1.Jafarimanesh M, Zahrakar K, Taghvaei D, Pirani Z. The Effectiveness of Reality Therapy Training on Marital Burnout in Couple with Marital Conflicts. RBS 2020; 18 (3):288-299. URL: http://rbs.mui.ac.ir/article-1-844-fa.html
2.Asghari F, Sadeghi A, Khakdoost S Z, Entezari M. Investigating the Relationship Between Early Maladaptive Schemas with Marital Conflict and Instability in the Couples of Applicant of Divorce and Normal Couples. FPJ 2015; 1 (1):46-58. URL: http://fpcej.ir/article-1-105-fa.html
3.Young JE. Young Schema Questionnaire Short Form. New York: Cognitive Therapy Center; 1998.
4.Waller G, Meyer C, Ohanian V. Psychometric properties of the long and short versions of the Young Schema Questionnaire: Core beliefs among bulimic and comparison women. Cognitive Therapy and Research. 2001; 25(2): 137 147. https://doi.org/10.1023/A:1026487018110
5.Sadooghi Z, Aguilar-Vafaie M E, Rasoulzadeh Tabatabaie K, Esfehanian N. Factor Analysis of the Young Schema Questionnaire-Short Form in a Nonclinical Iranian Sample. IJPCP 2008; 14 (2) :214-219. URL: http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-474-en.html
6.Hayes SC, Luoma JB, Bond FW, Masuda A, Lillis J. Acceptance and commitment therapy: model, processes and outcomes. Behav Res Ther. 2006;44(1):1-25. doi: 10.1016/j.brat.2005.06.006. PMID: 16300724.
7.Ferreira MG, Mariano LI, Rezende JV, Caramelli P, Kishita N. Effects of group Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on anxiety and depressive symptoms in adults: A meta-analysis. J Affect Disord. 2022 Jul 15;309:297-308. doi: 10.1016/j.jad.2022.04.134.
8.Li H, Wong CL, Jin X, Wang N, Shi Z. Effects of acceptance and commitment therapy on fatigue interference in patients with advanced lung cancer and caregiving burden: protocol for a pilot randomised controlled trial. BMJ Open. 2024 Jul 23;14(7):e082090. doi: 10.1136/bmjopen-2023-082090. PMID: 39043593; PMCID: PMC11268034.
9.Ye L, Li Y, Deng Q, Zhao X, Zhong L, Yang L. Acceptance and commitment therapy for patients with chronic pain: A systematic review and meta-analysis on psychological outcomes and quality of life. PLoS One. 2024 Jun 14;19(6):e0301226. doi: 10.1371/journal.pone.0301226. PMID: 38875241; PMCID: PMC11178235.
10.  Zoromba MA, Sefouhi L, Alenezi A, Selim A, Awad S, El-Gazar HE, El-Monshed AH. Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Psychotic Severity Among Inpatients With Primary Psychoses: A Randomized Controlled Trial. Int J Ment Health Nurs. 2024 Dec;33(6):2239-2256. doi: 10.1111/inm.13388. Epub 2024 Jul 21. PMID: 39034443.
11.  Pyykkö I, Zou J, Manchaiah V. Constant Dizziness Versus Episodic Vertigo in Ménière's Disease: Health-Related Quality of Life, Cognitive Dissonance, and Postural Problems. J Int Adv Otol. 2024 Sep 26;20(5):417-425. doi: 10.5152/iao.2024.231113. PMID: 39390907; PMCID: PMC11562517.
12.  Bergman AJ, Budhathoki C, Relf MV, Ndlouvu N, Mthimkhulu N, Lerefolo S, Lowensen K, Farley JE. Cognitive dissonance in tuberculosis stigma: A mixed methods analysis of tuberculosis stigma measurement in South Africa. PLOS Glob Public Health. 2024 Nov 20;4(11):e0003932. doi: 10.1371/journal.pgph.0003932. PMID: 39565800; PMCID: PMC11578508.
13.  Raftery-Helmer JN, Hart AS, Levitt MR, Hodge SM, Coyne LW, Moore PS. Acceptance and commitment therapy group protocol for caregivers of anxious youth: an open trial pilot study. Front Child Adolesc Psychiatry. 2024 Sep 27;3:1347295. doi: 10.3389/frcha.2024.1347295. PMID: 39816616; PMCID: PMC11732144.
14.  Zarling A, Berta M, Miller A. Changes in Psychological Inflexibility and Intimate Partner Violence Among Men in an Acceptance and Commitment Therapy-Based Intervention Program. Behav Sci (Basel). 2025 Mar 6;15(3):317. doi: 10.3390/bs15030317. PMID: 40150212; PMCID: PMC11939254.
15.  Qin F, Zhu Y, Wang S, Zhang L, Wang Z, Wan H. Efficacy of acceptance and commitment therapy on psychological rehabilitation in cancer patients treated with proton and heavy ion therapy: a non-randomized controlled trial. Support Care Cancer. 2025 Jan 7;33(1):73. doi: 10.1007/s00520-024-09126-6. PMID: 39762641.
16.  Yeo JY, Lim CJ, Yang SY, Tan BY. How Does Shame Relate to Clinical and Psychosocial Outcomes in Knee Osteoarthritis? Clin Orthop Relat Res. 2025 Apr 1;483(4):558-570. doi: 10.1097/CORR.0000000000003329. Epub 2024 Dec 3. PMID: 39625176; PMCID: PMC11936555.
Mosher CE, Secinti E, Wu W, Kashy DA, Kroenke K, Bricker JB, Helft PR, Turk AA, Loehrer PJ, Sehdev A, Al-Hader AA, Champion VL, Johns SA. Acceptance and commitment therapy for patient fatigue interference and caregiver burden in advanced gastrointestinal cancer: Results of a pilot randomized trial. Palliat Med. 2022 Jul;36(7):1104-1117. doi: 10.1177/02692163221099610. Epub 2022 May 30. PMID: 35637615; PMCID: PMC9396957.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما