آموزش و اخلاق در پرستاری
Education and Ethics In Nursing ISSN: 2322-5300

تاثیر آموزش مراقبت از گیاهان و تعامل با طبیعت بر کارکردهای حافظه در اختلالات روانپزشکی: یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌ ‌شده

https://doi.org/10.22034/ethic.2026.2094048.1242
دوره 15، شماره 1
فروردین 1405
صفحه 155-167
آموزش و اخلاق در پرستاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل

نویسندگان

راشین رستمی 1
آرین کلانتری 1
ریحانه نیک نژاد 2
الهام فروزنده 3
ماه گل نصراصفهانی 4
حوری لاهیجانیان 5
حمید محمد بیگی 6
بهاره آفریگان 7
محمد اکبری 8

1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده خدمات تربیتی و روانشناختی، واحد نائین، دانشگاه آزاد اسلامی، نائین، ایران

2 مربی، مرکز تحقیقات سلامت جامعه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران

3 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده خدمات تربیتی و روانشناختی، واحد نائین، دانشگاه آزاد اسلامی، نائین، ایران

4 مربی، گروه روانپرستاری، مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

5 کارشناسی ارشد پرستاری، بیمارستان فارابی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

6 روانپزشک، بیمارستان فارابی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

7 کارشناسی ارشد پرستاری، بیمارستان فارابی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

8 گروه روانپرستاری، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده
مقدمه: بیماران مبتلا به اختلالات روانی، با چالش‌های شناختی متعددی مانند اختلالات حافظه روبه‌رو هستند. مراقبت از گیاهان و تعامل با طبیعت، به‌عنوان یکی از روش‌های فعال‌سازی رفتاری در محیط‌های درمانی، می‌تواند نقش مهمی در بهبود حافظة بالینی بیماران ایفا کند؛ بنابراین پژوهش حاضر، با هدف بررسی تأثیر آموزش مراقبت از گیاهان و تعامل با طبیعت، بر کارکردهای حافظه در بیماران مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی بستری در بیمارستان فارابی اصفهان انجام شد.
روش‌کار: پژوهش حاضر، یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده با گروه کنترل و طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعة آماری را ۷۰ نفر از بیماران مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی بستری در مرکز آموزشی - درمانی فارابی اصفهان (۱۴۰۳) تشکیل دادند که با روش تصادفی‌سازی بلوکی ( نسبت تخصیص ۱:۱) و با استفاده از نرم‌افزار تولید اعداد تصادفی انتخاب شده و به نسبت مساوی در دو گروه آزمون و کنترل جای گرفتند. مداخلۀ گروه آزمون، شامل برنامۀ آموزش مراقبت از گیاهان و تعامل با طبیعت بود که طی شش جلسۀ ۹۰ دقیقه‌ای، به‌صورت روزانه و در گروه‌های ۳ تا ۴ نفری اجرا شد. ابزار گردآوری داده‌ها، مشتمل بر فرم اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامۀ حافظۀ بالینی وکسلر (Wechsler Memory Scale) بود. لازم به ذکر است که ارزیابی‌کنندۀ پیامد، نسبت به تخصیص گروه‌ها بی‌اطلاع (کور) بود. سرانجام، داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۲ و آزمون‌های آماری مناسب تجزیه‌وتحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج، نشان داد که برنامۀ آموزش مراقبت از گیاهان و تعامل با طبیعت، نمرۀ کل حافظۀ بالینی را در گروه آزمون نسبت به گروه کنترل، به‌طور معناداری افزایش داده است (۰/۰۱ > p). در بررسی خرده‌مقیاس‌های حافظۀ بالینی، تنها خرده‌مقیاس کنترل ذهنی، تحت‌تأثیر معنادار مداخله قرار گرفت (۰/۰۴ > p). تحلیل‌ها نشان داد که مداخله حدود ۲۳ درصد از واریانس بهبود متغیّرهای پژوهش را تبیین کرده است ( لامبدای ویلکز = ۷۶/۰). در سایر خرده‌مقیاس‌ها، شامل اطلاعات شخصی (۰/۸۰ < p)، جهت‌یابی (۰/۸۸ < p)، حافظۀ منطقی (۰/۴۹ < p)، تکرار ارقام (۰/۸۹ < p)، حافظۀ بینایی (۰/۷۰ < p) و یادگیری تداعی‌ها (۰/۶۶ < p) تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر، نشان‌دهندۀ اثربخشی آموزش مراقبت از گیاهان و تعامل با طبیعت در بهبود حافظۀ بالینی بیماران مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی است. با توجه به یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود متخصصان سلامت روان و سیاست‌گذاران نظام سلامت، استفاده از این مداخلات مکمل و غیردارویی را در برنامه‌های توان‌بخشی مراکز درمانی بگنجانند.

کلیدواژه‌ها

مراقبت از گیاهان
فعالیت باغبانی
حافظه
بیماری روانپزشکی
آموزش
موضوعات

عنوان مقاله English

The effect of Plant-Care Training and Nature Interaction on Memory functions in psychiatric disorders: A Randomized Clinical Trial

نویسندگان English

Rashin Rostami 1
Arian Kalantari 1
Reyhane Niknezhad, 2
Elham Foroozandeh, 3
Mahgol Nasr-Esfahani, 4
Hoori Lahijanian 5
Hamid Mohamadbeigi, 6
Bahareh Afarigan 7
mohammad akbari 8
1 MSc clinical Psychology, Department of Educational and Psychological Services, Nae. C., Islamic Azad university, Naein, Iran
2 Instructor, Community Health Research Center, Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch, Iran.
3 Associate Professor, Department of Educational and Psychological Services, Nae. C., Islamic Azad university, Naein, Iran.
4 Instructor, Department of psychiatric nursing, Nursing and Midwifery Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran.
5 Master of Science in Nursing, Farabi Hospital, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran.
6 Psychiatrist, Farabi Hospital, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran.
7 Master of Science in Nursing, Farabi Hospital, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
8 Associate Professor, Department of Psychiatric Nursing,, Nursing and Midwifery Care Research Center, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran.
چکیده English

Introduction:Patients with psychiatric disorders face numerous cognitive challenges, such as memory disorders. Plant-Care training and Nature Interaction program, as one of the behavioral activation methods in therapeutic environments, can play an important role in improving patients' clinical memory. Therefore, the present study was conducted to investigate the effect of plant-care training and nature interaction program on the clinical memory of patients with psychiatric disorders hospitalized in Farabi Hospital in Isfahan.
Materials and Methods:This study was a randomized clinical trial with a pre-intervention and immediate post-intervention design, with a control group, in which 70 patients with psychiatric disorders hospitalized at Farabi Medical Center in Isfahan in 1403 were selected using a block randomization method with a 1:1 allocation ratio and with the help of random number generation software and were randomly assigned to two experimental and control groups. The plant-care training and nature interaction program for the experimental group was implemented in six 90-minute sessions, daily, in groups of three to four people.The data collection tool included a demographic profile form and the Wechsler Memory Scale. The outcome assessor (Wechsler test) was blinded to the patient grouping. The resulting data were analyzed using SPSS version 22 software and statistical tests.
Results:The results showed that plant-care training and nature interaction program significantly increased the overall clinical memory score in the experimental group compared with the control group (p < 0.01). Among the clinical memory subscales, only mental control was significantly affected by the intervention (p < 0.04). The intervention explained approximately 23% of the variance in the improvement of the study variables (Wilks' Lambda = 0.76). No significant differences were observed between the two groups in the other clinical memory subscales, including personal information (p < 0.80), orientation (p < 0.88), logical memory (p < 0.49), digit span (p < 0.89), visual memory (p < 0.70), and paired-associate learning (p < 0.66).
Conclusion:Considering the effect of plant-care training and nature interaction program on improving clinical memory in patients with psychiatric disorders, it is suggested that these activities be used as an effective method for such patients in treatment centers.
RCT code: IRCT20101213005385N2

کلیدواژه‌ها English

  • Plant-Care
  • Horticultural Activitiy
  • Memory
  • psychiatric disorders
  • Education
1. Kruyer A, Kalivas PW, Scofield MD. Astrocyte regulation of synaptic signaling in psychiatric disorders. Neuropsychopharmacology. 2023;48(1):21-36. DOI: 10.1038/s41386-022-01338-w.
2. Zhang R, Volkow ND. Seasonality of brain function: role in psychiatric disorders. Translational Psychiatry. 2023;13(1):65. DOI: 10.1038/s41398-023-02365-x.
3. Mental health [Internet]. 2019. Available from: https://www.who.int/health-topics/mental-health#tab=tab_2.
4. McDaid D, Park A-L, Wahlbeck K. The economic case for the prevention of mental illness. Annual review of public health. DOI: 10.1146/annurev-publhealth-040617-013629.019;40:373-89.
5. Shariati M, Yunesian M, Vash JH. Mental health of medical students: a cross-sectional study in Tehran. Psychological reports. 2007;100(2):346-54. DOI: 10.2466/pr0.100.2.346-354.
6. Mirghaed MT, Gorji HA, Panahi S. Prevalence of psychiatric disorders in Iran: a systematic review and meta-analysis. International journal of preventive medicine. 2020;11(1):21. DOI: 10.4103/ijpvm. IJPVM_510_18.
7. Rasmus P, Lipert A, Pękala K, Timler M, Kozłowska E, Robaczyńska K, et al. The influence of a psychosocial rehabilitation program in a community health setting for patients with chronic mental disorders. International journal of environmental research and public health. 2021;18(8):4319. DOI: 10.3390/ijerph18084319.
8. Chae S-H, Shin Y-C, Shin D-W, Oh K-S, Jeon S-W, Cho SJ. Impairment of working memory in patients with panic disorder. Anxiety and Mood. 2021;17(1):41-7.DOI: 10.24986/anxmod.2021.17.1.006.
9. Nielsen R, Levander S, Kjaersdam Telléus G, Jensen S, Östergaard Christensen T, Leucht S. Second‐generation antipsychotic effect on cognition in patients with schizophrenia—a meta‐analysis of randomized clinical trials. Acta Psychiatrica Scandinavica. 2015;131(3):185-96. DOI:10.1111/acps.12374.
10. Kadakia A, Fan Q, Shepherd J, Dembek C, Bailey H, Walker C, et al. Healthcare resource utilization and quality of life by cognitive impairment in patients with schizophrenia. Schizophrenia Research: Cognition. 2022;28:100233. DOI: 10.1016/j.scog.2021.100233.
11. Velligan DI, Mahurin RK, Diamond PL, Hazleton BC, Eckert SL, Miller AL. The functional significance of symptomatology and cognitive function in schizophrenia. Schizophrenia research. 1997;25(1):21-31. DOI:10.1016/S0920-9964(97)00010-8.
12. Sheffield JM, Karcher NR, Barch DM. Cognitive deficits in psychotic disorders: a lifespan perspective. Neuropsychology review. 2018;28:509-33. DOI: 10.1007/s11065-018-9388-2.
13. Barnes-Scheufler CV, Passow C, Rösler L, Mayer JS, Oertel V, Kittel-Schneider S, et al. Transdiagnostic comparison of visual working memory capacity in bipolar disorder and schizophrenia. International Journal of Bipolar Disorders. 2021;9:1-12. DOI: 10.1186/s40345-020-00217-x.
14. Fathi Azar E, Haghgoo H, Nosratabadi M, Sayadnasiri M, Hosseinzadeh S. Effects of Occupational Therapy Interventions and Brain Stimulation on Visuospatial‎ Memory in Adult Male Patients with Schizophrenia. Journal of Paramedical Sciences & Rehabilitation. 2022;10(4):54-66. DOI: 10.22038/jpsr.2022.54049.2199.
15. Siu AM, Kam M, Mok I. Horticultural therapy program for people with mental illness: A mixed-method evaluation. International journal of environmental research and public health. 2020;17(3):711. DOI: 10.3390/ijerph17030711.
16. de Seixas M, Williamson D, Barker G, Vickerstaff R. Horticultural therapy in a psychiatric in-patient setting. BJPsych international. 2017;14(4):87-9. DOI: 10.1192/S2056474000002087.
17. Söderback I, Söderström M, Schälander E. Horticultural therapy: the ‘healing garden’and gardening in rehabilitation measures at Danderyd Hospital Rehabilitation Clinic, Sweden. Pediatric rehabilitation. 2004;7(4):245-60. DOI: 10.1080/13638490410001711416.
18. Gorczynski P, Faulkner G. Exercise therapy for schizophrenia. Cochrane database of systematic reviews. 2010(5). DOI: 10.1002/14651858.CD004412.pub2.
19. Spano G, D’Este M, Giannico V, Carrus G, Elia M, Lafortezza R, et al. Are community gardening and horticultural interventions beneficial for psychosocial well-being? A meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020;17(10):3584. DOI: 10.3390/ijerph17103584.
20. Lu L-C, Lan S-H, Hsieh Y-P, Yen Y-Y, Chen J-C, Lan S-J. Horticultural therapy in patients with dementia: A systematic review and meta-analysis. American Journal of Alzheimer's Disease & Other Dementias®. 2020;35:1533317519883498.DOI:10.1177/1533317519883498.
21. Rostami R, Kalantari A, Niknejad R, Foruzandeh E, Nasr-Esfahani M, Asadi Qarneh H, et al. The Effects of a Horticultural Activities Training Program on Anxiety, Stress, and Depression in Patients with Psychiatric Disorders. Education and Ethics In Nursing ISSN: 2322-5300. 2025:-.DOI: 10.22034/ethic.2025.2075745.1210.
22. Wemrell M, Olsson A, Landgren K. The use of complementary and alternative medicine (CAM) in psychiatric units in Sweden. Issues in mental health nursing. 2020;41(10):946-57..DOI: 10.1080/01612840.2020.1744203.
23. Assarzadegan M, Raeisi Z. The effectiveness of training based on positive-psychology on quality of life and happiness of patients with type 2 diabetes. Health psychology. 2019;8(30):97-116.DOI: 10.30473/hpj.2019.40538.4025.
24. Wechsler D. Wechsler memory scale. 1945.
25. Shokri O, Farahani M, FARZAD VE, Safaei P, Sangari A, Daneshvar AZ. Factorial validity and reliability of Farsi version of the student-life stress inventory. 2008.
26. Moradi A. Memory performance of war veterans with PTSD. International Journal of Behavioral Sciences. 2011;4(4):269-76.
27. Salemi MH, Foruzandeh E, Asadi Gharene HA. Application of gardening in psychotherapy and clinical environments.  First National Conference of Iranian Psychotherapy. Ardabil1400.
28. Béclin F, Kosinski T, Rusinek S. Cognitive benefits of nature for children and adolescents with intellectual development disorder. Attention and working memory. Alter European Journal of Disability Research. 2025(19-2):23-39.DOI: 10.4000/144a0.
29. Youn C, Kang M, Kim H, Kim H, Choi J, Lee S, et al. Evaluation of the Influence of Garden Therapy on Memory Decline and Depression in Older Adults with Cognitive Impairments. Journal of Environmental Science International. 2025;34(3):125-34. DOI:10.5322/jesi.2025.34.3.125.
30. Soga M, Gaston KJ, Yamaura Y. Gardening is beneficial for health: A meta-analysis. Preventive medicine reports. 2017;5:92-9.DOI:10.1016/j.pmedr.2016.11.007.
31. Clatworthy J, Hinds J, Camic P. Gardening as a mental health intervention: a review. Ment Heal Rev J 18: 214–225. 2013. DOI:10.1108/MHRJ-02-2013-0007.
32. Leck C, Upton D, Evans N. Growing well‐beings: The positive experience of care farms. British journal of health psychology. 2015;20(4):745-62.DOI: 10.1111/bjhp.12138.
33. Lai P-H, Li C-W, Hung S-H, Lee A-Y, Chang C-Y, Tang H-F. How do horticultural activities affect brain activation and emotion? Scientific evidence based on functional connectivity. HortScience. 2023;58(1):67-78. DOI: 10.21273/HORTSCI16788-22.
34. Foroozandeh E, Asadi-Gharneh H. Effectiveness of Horticulture Activities on Distress Tolerance and Digit Memory in Older Adults Living in Nursing Home. Journal of Gerontology. 2021;6(1):67-77.
35.           Makizako H, Tsutsumimoto K, Doi T, Makino K, Nakakubo S, Liu-Ambrose T, et al. Exercise and Horticultural Programs for Older Adults with Depressive Symptoms and Memory Problems: A Randomized Controlled Trial. Journal of clinical medicine. 2019;9(1).DOI:10.3390/jcm9010099.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما