آموزش و اخلاق در پرستاری
Education and Ethics In Nursing ISSN: 2322-5300

مقایسه تحلیلی دیدگاه کل نگری متفکرین اسلامی به مفهوم محیط در متاپارادایم پرستاری با رویکردهای فلسفی رایج در پرستاری

https://doi.org/10.22034/ethic.2023.711307
دوره 12، شماره 2
مهر 1402
صفحه 52-59
آموزش و اخلاق در پرستاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل

نویسندگان

صدیقه فرضی 1
نصراله علی محمدی 2
محسن حجت 3

1 - دکتری تخصصی پرستاری، دانشیار، گروه پرستاری سلامت بزرگسالان، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری ومامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دکتری تخصصی پرستاری، استاد ، گروه پرستاری مراقبت های ویژه، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری ومامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری تخصصی پرستاری، استادیار، دانشکده پرستاری جهرم، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران

چکیده
مقدمه: مفهوم محیط، از مفاهیمی است که در بسیاری از مدل­ها و تئوری­ های پرستاری، دارای اهمیت ویژه می­ باشد. در دهۀ 1980، محیط به عنوان یکی از مفاهیم چهارگانۀ متاپارادایمیک پرستاری، بر اساس شاخص زیربنایی علم و عمل پرستاری، مورد ارزیابی و سنجش واقع شده است؛ بنابراین نوع نگرش به نقش محیط و پرستاری به طور هم­زمان، از اصول مهم مورد توجه از منظر دانشمندان پرستاری می­ باشد؛ چنانچه در این مقاله، پس از ارائه دیدگاه­ های کل نگری از نگاه مکاتب فلسفی موجود در پرستاری، مقایس ه­ای تحلیلی بین آن­ها و اسلام از نظر محتوای مفهومی، انجام گرفته است.
روش کار: این پژوهش از نوع مروری - روایتی و با روش بررسی کتابخانه­ای انجام شده است. جستجو با کلمات کلیدی، از جمله: محیط پرستاری، متاپارادایم پرستاری، کل گرایی، تفکر اسلامی، جهان بینی کنشی، جهان بینی هم­زمانی و پرستاری در بانک­های اطلاعاتی SID  Medlib, ,Iranmedex, Magiran Irandoc,   Pubmed, Scoupus ISI,و Isc ( 1980- 2021 )و کتب فلسفی و متون اسلامی انجام شد.
یافته­ ها: در زیر طبقات فلسفۀ کل­گرایی، جهان بینی­ کنشی (توتالیتی)، محیط انسان را پیرامون و عوامل مؤثر در توانایی سازگاری فردی تعریف می ­کند. در این رویکرد، اثرات عواملی مانند: اقتصاد، فرهنگ و مسائل اجتماعی بر انسان، نادیده گرفته شده است؛ به ­طوری­که توضیحی بر آن وجود ندارد و محیط کاملاً به صورت انعطاف ناپذیر، ایستا، تجربی و طبیعی  توصیف شده است. در جهان بینی هم­زمانی (سیمولتانیتی)، انسان و محیط پیوسته و یکپارچه با یکدیگر تلقی می شوند؛ به گونه ­ای­ که انسان از جهان هستی جدا نمی ­باشد؛ بنابراین درک انسان، بازتابی از جهان هستی است؛ چنانچه تمرکز اصلی، بر تجارب انسانی از محیط یا حقایق موجود در جامعه می ­باشد. در این میان دیدگاه اسلامی، معتقد به آن است که  انسان، دارای دو محیط است. محیط بیرونی (زیستی)، که به تمامی محیطی اطلاق می­ گردد که نسل انسان، به طور مستقیم و غیرمستقیم به آن وابسته است و زندگی و فعالیت ­های وی در ارتباط با آن قرار دارد و محیط درونی، که از آن به فطریات نام برده می شود.
نتیجه گیری: یکی از ابعاد مهم سلامت محیط، سلامت رفتار و ارتباط نیکوی افراد جامعه با یکدیگر است. برای تحقق این امر مهم، در تعالیم آسمانی و الهی اسلام، توجه به روابط نیکو با اعضای جوامع بشری و حسن معاشرت، از موارد تأکید شده در قوانین اسلامی می ­باشد. علاوه براین، پارادایم دینی با  کل­ نگری، در مکاتب فلسفی پرستاری، مقایسه گردید و بر اساس این مقایسه می توان استنباط کرد که در رویکرد اسلامی، انسان همۀ کمالات را بالقوه دارد و باید آن­ها را به فعلیّت برساند. شرط اصلی وصول انسان به کمالاتی که بالقوه دارد، شرایط محیطی سالم از جمله ارتباطات مناسب اجتماعی و ایمان است. استعدادهای بالقوه و بالفعل غریزی و ذاتی انسان (محیط داخلی)، می‌تواند هماهنگ با محیط خارج، دارای تعامل، تقابل و موجب حفظ سلامت کل انسان گردد.

کلیدواژه‌ها

کل گرایی
تفکر اسلامی
جهان بینی کنشی
جهان بینی همزمانی
پرستاری
محیط

عنوان مقاله English

Analytical Comparison of Islamic Intellectuals’ Holistic Perspective on Environment Concept and Common Philosophical Approaches in Nursing

نویسندگان English

Sedigheh Farzi 1
Nasrollah Alimohammadi 2
Mohsen Hojat 3
1 . PhD of nursing, associated professor, Nursing and Midwifery Care Research center, Department of adult heath nursing, Nursing and midwifery faculty, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
2 PhD of nursing, professor, Nursing and Midwifery Care Research center, Department of critical care nursing, Nursing and midwifery faculty, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran
3 PhD of nursing, Assistant professor, Nursing faculty, Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, Iran
چکیده English

Introduction: The concept of environment is one of the importance concepts in many models and theories of nursing. Paying attention to the role of environment and nursing is issues for nursing scientists.So, in this article, after presenting holistic views from the perspective of the existing philosophical schools in nursing, an analytical comparison has been made between them and Islam in terms of conceptual content.
Method:  The study was conducted narrative review in 2020 using the library research method to analyze and compare the concept of environment from the perspective of Islam and other philosophical schools of nursing. Search with keywords holistic, holism, Islamic thought, simultaneous action and reciprocal interaction worldview, and nursing in SID, Medlib, Iranmedex, Magiran Irandoc, Pubmed, Scoupus, ISI, and Isc databases from of 1980 to 2021 was done. Also, the philosophical books of Islamic literature was assessed.
Results: In the holistic phylosophy, reciprocal interaction worldview, the human environment surrounds the environmental environment about the ability of individual adaptability, in this approach, the effects of factors such as economics, culture and social issues are overlooked and does not explain it. In the simultaneous action worldview, humans and the environment are continuous and integrated with each other, in such a way that man is not separate from the world. Therefore, human understanding is a reflection of the world. . Meanwhile, the Islamic view believes that man have two environments outer and inner .
Conclusion: One of the important dimensions of environmental health is the health of behavior and good communication between people in the community. To achieve this important thing, in the heavenly and divine teachings of Islam, paying attention to good relations with members of human societies and good fellowship is one of the issues emphasized in Islamic laws.

کلیدواژه‌ها English

  • Holistic
  • Islamic thought
  • reciprocal interaction worldview
  • simultaneous action worldview
  • nursing
  • environment
  1. Libster, M. M. Elements of care: nursing environmental theory in historical context. Holistic Nursing Practice 2008; 22 (3):160.
  2. Fawcett J, Desanto-Madeya S. Contemporary nursing knowledge: Analysis and evaluation of nursing models and theories: FA Davis; 2012.
  3. Reed, P. G., Shearer, N. B. C., & Nicoll, L. H. Perspectives on nursing theory: Lippincott Williams & Wilkins.2008.
  4. Lowes, L., & Prowse, M. A. Standing outside the interview process? The illusion of objectivity in phenomenological data generation. International journal of nursing studies 2001; 38 (4): 471-480.

5.Thornton L. “Whole-Person Caring: A Model for Healing and Wellness”. 2014; Available from: luciathornton.com/.../Whole%20Person%20Caring%20A%20Model%20

  1. Upright, C. M. Exploring Persons’ Experiences of Keeping In Touch With Loved Ones Who Have Died. Master of nursing in policy and practice, University of Victoria 2009.
  2. Holmes, C. A. Alternatives to natural science foundations for nursing,1990; 27: 187-198.
  3. Rutty, J. E. The nature of philosophy of science, theory and knowledge relating to nursing and professionalism. Journal of Advanced Nursing 1998; 28(2): 243-250.
  4. Whittemore, R. Natural science and nursing science: where do the horizons fuse?,1999, 30: 1027-1033.

10.Sarkis JM, Skoner MM. “An analysis of the concept of holism in nursing literature”. Holistic nursing practice 1987; 2(1):61-70.

11.Erickson HL. “Philosophy and theory of holism”. Nursing Clinics of North America 2007; 42(2):139-63.

  1. Alimohammadi N, Taleghani F, Farzi S. Basic Concepts of Nursing in Islamic Thought, Isfahan University of Medical Sciences publisher, Isfahan, 2015.

13.Aminian A. The basis of Islamic philosophy. Gillan. Gillan University Publication 1997.

14.Ghavam M. Criminal protection of the environment.First edition. Tehran. Publications of Environmental Protection Organization 1996.

15.Soltani K. A collection of topics and methods of environmental urbanization. First edition. Volum 6. Tehran. Iran Urban Planning and Architecture Studies and Research Center 1992.

16.Ghaemi A. field of education. 9 th. Tehran. Amiri Publication 1991.

17.Moshiri M. Alphabetical Persian Dictionary – Analogy. Tehran. Ekan publication 1999.

  1. Motehari M. Collection. Volum 2,3,13,16,17,24,27. Tehran. Sadra publication 2001.

19.Javadi amoli A. Islam and the environment(b). Qom. Asra publication 2009.

20.Tabatabaei Mohammad hossein. Tafseer al-Mizan. Collection of 40 volumes. Translated by Mousavihamdani SM. Qom. slamic Publications Office 2003.

21.Iman MT. Paradigmatic foundations of quantitative and qualitative research methods in humanities. Qom.  Research institute of the Houzeh and University 2009.

22.Taleghani F, Alimohammadi N. “Nursing fundamental concepts in Islamic Thought: A Model”. Iranian Journal Nursing Research 2015; 10(2):81-94 (persian).

  1. Masteres K. Nursing Theories. Jones& Bartlett/ Learning 2012.

 

 

 

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما