آموزش و اخلاق در پرستاری
Education and Ethics In Nursing ISSN: 2322-5300

بررسی تطبیقی برنامه‌های آموزشی دکتری پرستاری در ایران و سایر کشورها: یک مطالعة مروری- نقلی

https://doi.org/10.22034/ethic.2025.2066715.1183
دوره 14، شماره 2
مهر 1404
صفحه 87-96
آموزش و اخلاق در پرستاری

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

داریوش رخ افروز 1
مرضیه اسدی ذاکر 2
محمد آدینه 3
ندا صیادی 2

1 دانشیار آموزش پزشکی، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران

2 دانشیار پرستاری، مرکز تحقیقات بیماری های مزمن، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار پرستاری، مرکز تحقیقات بیماری های مزمن، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران

چکیده
مقدمه: برنامة دکتری پرستاری در ایران و جهان، در حال توسعه است؛ اما تفاوت‌هایی در اجرای آن وجود دارد. بررسی این تفاوت‌ها می‌تواند، به بهبود این مقطع کمک کند. پژوهش مروری حاضر، با هدف مقایسة برنامة دکتری پرستاری ایران و سایر کشورها ( 1404 ) انجام شد.
روش کار: پژوهش حاضر، از نوع مروری - نقلی بوده که با جست­وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی (SID، Magiran، IranMedex، Irandoc) و بین‌المللی (PubMed و Google Scholar) با کلیدواژه‌های آموزش پرستاری در مقطع دکتری، کوریکولوم آموزشی، مقایسة تطبیقی، ایران، کشورهای در حال توسعه، کشورهای توسعه یافته و ارزیابی آموزشی  تا اردیبهشت 1404 و بدون محدودیت زمانی انجام شد. پس از اعمال معیارهای ورود و ارزیابی با یک چک‌لیست پژوهشگرساختة ۱۰ آیتمی، 18 مقاله با متن کامل وارد مطالعه گردید.
یافته‌ها: از 18 مقالة منتخب، 1 مقاله به زبان انگلیسی و 17 مقاله به زبان فارسی انتشار یافته بود. در تمامی این مقالات، از الگوی Beredy، جهت مقایسة تطبیقی استفاده شده است. نتایج نشان داد که برنامة دکتری پرستاری در ایران و جهان در اهداف، ساختار و رویکرد دانشجو‌محور مشابه‌ هستند؛ اما در ایران، ویژگی‌هایی مانند: نبود گرایش تخصصی، تأکید بر ارائه مقاله و پژوهش کیفی جهت فارغ التحصیلی، پذیرش از طریق آزمون، نبود نقش بالینی مشخص و تمرکز بر ارزش‌های اسلامی برجسته‌تر شده است.
نتیجه‌گیری: برنامة دکتری پرستاری ایران، با وجود شباهت‌هایی در ساختار، رسالت و توجه به پژوهش با دانشگاه‌های معتبر جهان، در حوزه‌هایی مانند: فلسفة برنامه، فرایند پذیرش دانشجو، انعطاف‌پذیری دروس، نوع پژوهش‌ها، روش‌های آموزشی و تحقق شایستگی‌های حرفه‌ای، تفاوت‌های قابل‌توجهی دارد؛ هرچند فلسفة آموزشی آن منطبق بر ارزش‌های اسلامی و نیازهای بومی، نقطة ‌قوتی برای پاسخ به اولویت‌های ملی است؛ اما تقویت انعطاف‌پذیری محتوای درسی، ارتقای ارزیابی شایستگی‌های بالینی و هم‌راستاسازی بیشتر با استانداردهای بین‌المللی برای تربیت پرستاران توانمند، ضروری به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

آموزش پرستاری
کوریکولوم آموزشی
ایران
ارزیابی آموزشی
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Review of PhD Nursing Education Programs in Iran and Other Countries: A Narrative Review

نویسندگان English

Dariush Rokhafroz 1
Marziyeh Asadizaker 2
Mohammad Adineh 3
Neda Sayadi 2
1 Assistant Professor of medical education, Nursing and midwifery school, Ahvaz Jundishapur University of medical sciences. Ahvaz, Iran
2 Assistant Professor, Chronic Disease Research Center, Nursing and midwifery school, Ahvaz Jundishapur University of medical sciences. Ahvaz, Iran
3 Assistant Professor, Chronic Disease Research Center, Nursing and midwifery school, Ahvaz Jundishapur University of medical sciences. Ahvaz, Iran.
چکیده English

Introduction: The PhD nursing program is developing in Iran and worldwide, but there are differences in its implementation. Examining these differences can help improve this educational level. This review study was conducted in 2025 to compare the PhD nursing program in Iran and other countries.
Method and Materials: This study is a narrative review conducted by searching domestic databases (SID, Magiran, IranMedex, Irandoc) and international databases (PubMed and Google Scholar) using keywords including PhD nursing education, curriculum, comparative study, Iran, Developed Countries, Developing Countries, and educational evaluation up to May 2025 without any time limitation. After applying inclusion criteria and evaluating studies with a researcher-made 10-item checklist, 18 full-text articles were included in the study.
Results: Among the 18 selected articles, 1 article was published in English and 17 articles in Persian. All these articles used Beredy’s model for comparative analysis. Results showed that the PhD nursing programs in Iran and worldwide are similar in goals, structure, and student-centered approach; however, in Iran, features such as the absence of specialized tracks, emphasis on article publication and qualitative research for graduation, admission through entrance exam, lack of defined clinical roles, and focus on Islamic values were more prominent.
Conclusion: The PhD program in nursing in Iran, while sharing similarities in structure, mission, and emphasis on research with leading international universities, shows notable differences in areas such as program philosophy, admission process, curriculum flexibility, research orientation, teaching methods, and achievement of professional competencies. Although its philosophy—rooted in Islamic values and local needs—serves as a strength in addressing national priorities, enhancing curriculum flexibility, improving the assessment of clinical competencies, and achieving greater alignment with international standards are essential to prepare competent nurses and leaders in the health sector.

کلیدواژه‌ها English

  • Nursing Education
  • Educational Curriculum
  • Iran
  • Educational Evaluation
1. Kjellgren KI, Welin C, Danielson E. Evaluation of doctoral nursing programs–A review and a strategy for follow up. Nurse Education Today 2005; 25(4):316-25.
2. Moghadam YH, Atashzadeh-Shoorideh F, Abbaszadeh A, Feizi A. Challenges of PhD Graduated Nurses for Role Acceptance as a Clinical Educator: A Qualitative Study. Journal of caring sciences 2017; 6(2):153.
3. Ketefian S, Redman RW. A critical examination of developments in nursing doctoral education in the United States. Revista latino-americana de enfermagem 2015; 23(3):363-71.
4. Melnyk BM. Distinguishing the preparation and roles of doctor of philosophy and doctor of nursing practice graduates: National implications for academic curricula and health care systems. Journal of Nursing Education 2013; 52(8):442-8.
5. Yavuz M. Nursing doctoral education in Turkey. Nurse Education Today 2004; 24(7):553-9.
6. Khomeiran RT, Deans C. Nursing education in Iran: past, present, and future. Nurse Educ Today 2007; 27(7):708–714.
7. Kim M, McKenna HP, Ketefian S. Global quality criteria, standards, and indicators for doctoral programs in nursing; literature review and guideline development. International journal of nursing studies 2006; 43(4):477-89.
8. Robb WJW. PhD, DNSc, ND: The ABCs of nursing doctoral degrees. Dimensions of Critical Care Nursing 2005; 24(2):89-96.
9. Spitzer A, Perrenoud B. Reforms in nursing education across Western Europe: implementation processes and current status. Journal of Professional Nursing 2006; 22(3):162-71.
10. McKenna H, Keeney S, Kim MJ, Park CG. Quality of doctoral nursing education in the United Kingdom: exploring the views of doctoral students and staff based on a cross‐sectional questionnaire survey. Journal of Advanced Nursing 2014; 70(7):1639-52.
11. Vahedian-Azimi A, Ebadi A, Saadat S, Negarandeh R, Ahmadi F. Professors’ view on the appropriate postgraduate degree in nursing education: A comparative study in two different sociocultural societies and literature review. International Journal of Medical Reviews 2014; 1(1):13-23.
12. Molaeenzadeh H. Zekavati A.[Barrasiye tatbighiye nezame barname darsi tarbiyat moalem dar keshvarhaye englestan, japon, faranse, malezi va iran]. Journal of Education Innovation 2008; 7(26):36-6.
13. Bijani M, Tehranineshat B, Torabizadeh C. Nurses’, nursing students’, and nursing instructors’ perceptions of professional values: A comparative study. Nursing Ethics 2019; 26(3):870-83.
14. Heydari a, Meshkinyazd a, Soodmand p. Comparing the Executive Process of Iranian and British Nursing Doctoral Dissertation. Journal of Health and Care 2014; 16(3):9-19.
15. Rafati F, Khandan M, Sabzevari S, Nouhi E. Comparative Study of Nursing PhD Curriculum in Iran and Widener University. Iranian Journal of Medical Education 2015; 15(0):555-68.
16. Borzou SR, Oshvandi K, Cheraghi F, Moayed MS. Comparative study of nursing PhD education system and curriculum in Iran and John Hopkins school of nursing. Education Strategies in Medical Sciences 2016; 9(3):194-205.
17. Baghaei R, Hosseinzadegan F, Mokhtari L, Mihandoust S. Comprative Study of Nursing PhD Curriculum in Iran, Turkey and Jordan. Scientific Journal of Nursing, Midwifery and Paramedical Faculty 2017; 3(1):53-64.
18. roshanzadeh m, tajabadi a, Aghaei m. The educational system and curriculum of Ph.D nursing students in Iran and Toronto, Canada: a comparative study. Development Strategies in Medical Education 2018; 5(2):48-70.
19. Khoshkesht S, Navab E. Comparative Study of Nursing PhD Education program in Tehran University of Medical Sciences and McGill University. Iranian Journal of Nursing Research 2019; 14(4):72-80.
20. Adib Hajbaghery M, Nabizadeh-Gharghozar Z, bolandianbafghi S. Comparative Study of Nursing PhD Education System and Curriculum in Iran and Alberta School of Nursing. Military Caring Sciences 2019; 6(1):69-78.
21. Adib-Hajbaghery M, Hosieni F. Comparison of Expected Potentials of PhD Nursing Students in Iran and Top Universities of the World. Iran Journal of Nursing 2018; 31(113):30-41.
22. Adib-Hajbaghery M, Bolandian bafghi S, Nabizadeh gharghozar Z. Comparative Study of Nursing PhD Education System and Curriculum in Iran and Yale of USA. 2. 2020; 8(1):7-14.
23. Hashemi S, Vafadar Z. Comparative comparison of Nursing PhD curriculum in Iran and Toronto, Canada Iranian Journal of Medical Education 2020; 20(20):159-171.
24. Delavari p, Babamohamadi H, Nobahar M. A Comparative Study of the Ph.D. Nursing Program in Iran with the University of British Columbia, Canada. Journal of Nursing Education. 2020;9(3):11-20.
25. Gooshi Dehaghi M, Vafadar Z. Comparative study of Nursing PhD education program in Iran and Colombia School of Nursing. J Med Edu Dev 2021; 15(1):71–81.
26. Halakou S, Jouybari L, Mahmoodi G, Sanagoo A, Kalantari S. Comparative study of Iran nursing doctoral curriculum and University of Pennsylvania School of Nursing. Educ Ethics Nurs 2020; 9(1-2):83–92.
27. Abedini F, Vafadar Z. Comparative study of Nursing PhD course in Iran and a Nursing Faculty in University of Auckland, the USA. Educ Strateg Med Sci 2021; 13(4):277–286.
28. Adib-Hajbaghery M, Moradi T. Comparative study of Iran nursing doctoral curriculum and the top three nursing schools in the world. Bimon Educ Strateg Med Sci 2023; 16(4):389–399.
29. Faroughi F, Adib-Hajbaghery M. Comparative study of Nursing PhD educational system and curriculum in Iran and McMaster, Canada. Iran J Nurs Res 2023; 18(5):43–50.
30. Adib-Hajbaghery M, Ebrahimpour Roodposhti M, Movahedi Najafabadi M. A Comparative Study of the Doctoral Nursing Education Program in Iran and Rush University Chicago. Horizon of Medical Education Development 2025; 16(3):54-68.
31. Negarandeh R, Kahangi LS, Mardanian Dehkordi L. Comparative study of nursing PhD curriculum in Iran and Bloomberg University of Canada. Development Strategies in Medical Education 2025; 11(4):363-376.
 
 
 
XML
اصل مقاله 817.04 K
فایل‌های تکمیلی/اضافی
14-3-10.pdf

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما